Szczegóły gatunku
Borowik szlachetny
Boletus edulis
Tradycyjnie jadalny
Zdjęcie: Matthieu Brochon · CC BY 4.0 · Źródło zdjęcia · Licencja
Opis
Masywny borowik z brązowym kapeluszem, porami od białych do oliwkowych i jasną siateczką w górnej części trzonu.
Cechy rozpoznawcze
U młodych owocników pory są białe, później żółte do oliwkowych. Trzon jest masywny, a miąższ po przekrojeniu zwykle nie sinieje.
Wskazówki identyfikacyjne
Sprawdź cały owocnik: brązowy, często lekko tłustawy kapelusz; pory białe u młodych owocników, później żółtooliwkowe; oraz masywny, jasny trzon z białą siateczką, zwłaszcza w górnej części. Biały miąższ po przekrojeniu zwykle nie sinieje.
Szczegółowe cechy
- Kapelusz
- Kapelusz jest początkowo półkulisty, później wypukły, a u starszych owocników poduszkowaty. Powierzchnia ma różne odcienie brązu, przy brzegu jest często jaśniejsza, a przy wilgotnej pogodzie może być lekko tłustawa lub lepka.
- Hymenofor
- Warstwę zarodnikotwórczą tworzą rurki. U młodych owocników jest biaława, później żółta, a z wiekiem staje się oliwkowozielona. Warstwa rurek dość łatwo oddziela się od miąższu kapelusza.
- Trzon
- Trzon jest u młodych owocników masywny do brzuchatego, później bardziej maczugowaty lub prawie cylindryczny. Jest pełny, jasny do brązowawego i zwykle ma jasną siateczkę, szczególnie w górnej części.
- Miąższ
- Miąższ jest biały i jędrny, a po przekrojeniu zwykle nie sinieje. Tuż pod skórką kapelusza może mieć lekko brązowawy odcień.
- Zapach
- Zapach jest przyjemny, ale niewystarczająco charakterystyczny, aby samodzielnie oznaczyć gatunek.
- Smak
- Smak jest uznawany za przyjemny. Próbowanie dzikich grzybów nie powinno być stosowane jako test identyfikacyjny.
- Wysyp zarodników
- Oliwkowobrązowy.
Wymiary
- Średnica kapelusza
- 5–25 cm
- Wysokość trzonu
- 5–12 cm
- Grubość trzonu
- 2–6 cm
Siedlisko
Gatunek mikoryzowy w lasach świerkowych, bukowych, dębowych i mieszanych.
Okres owocnikowania
czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad
Ekologia
- Sposób odżywiania
- Mikoryzowy
- Drzewa gospodarze
- Świerk (Picea), Buk (Fagus), Dąb (Quercus)
- Uwagi
- Gatunek tworzy ektomikoryzę z drzewami. Występuje w lasach iglastych, liściastych i mieszanych; częstymi partnerami są świerki, buki i dęby.
Występowanie
- Uwagi
- Boletus edulis jest gatunkiem europejskim. Doniesienia spoza Europy wymagają ostrożności taksonomicznej, ponieważ część z nich może dotyczyć gatunków pokrewnych z kompleksu B. edulis.
Jak odróżnić od podobnych gatunków
Goryczak żółciowy z wiekiem ma różowawe pory i ciemniejszą siateczkę na trzonie; próbowanie smaku nie jest bezpiecznym testem identyfikacyjnym. Borowik usiatkowany jest bardzo podobny, ale zwykle ma bardziej suchy, aksamitny, często spękany kapelusz i bardziej rozległą siateczkę na trzonie.
Podobne gatunki
- Goryczak żółciowy (Tylopilus felleus)
Goryczak żółciowy z wiekiem rozwija różowawe pory i zwykle ciemniejszą, grubszą siateczkę na trzonie. Jest bardzo gorzki, ale próbowanie smaku nie jest bezpiecznym testem identyfikacyjnym.
- Borowik usiatkowany (Boletus reticulatus)
Borowik usiatkowany ma zwykle bardziej suchy, aksamitny kapelusz, który podczas suszy może pękać, oraz bardziej rozległą siateczkę na trzonie.
- Borowik ciemnobrązowy (Boletus aereus)
Borowik ciemnobrązowy ma zwykle bardzo ciemny, suchy i aksamitny kapelusz, który nie jest tłustawy ani lepki.
Ciekawostki
Czy wiesz, że? Gatunek został opisany w 1782 roku przez Jeana Baptiste'a François Bulliarda. Łaciński epitet edulis oznacza „jadalny”, a Boletus edulis jest gatunkiem typowym rodzaju Boletus.