Szczegóły gatunku
Tęgoskór cytrynowy
Scleroderma citrinum
Trujący
Zdjęcie: Herbert Baker · CC BY-SA 3.0 · Źródło zdjęcia · Licencja
Opis
Kulisty żółtobrązowy tęgoskór z grubą, szorstką okrywą i ciemnym wnętrzem.
Cechy rozpoznawcze
Nawet u młodych owocników wnętrze jest szare do fioletowoczarnego, nigdy jednolicie białe jak u jadalnych purchawek.
Wskazówki identyfikacyjne
Przy oznaczaniu sprawdź cały owocnik. Kulisty żółtobrązowy tęgoskór z grubą, szorstką okrywą i ciemnym wnętrzem. Nawet u młodych owocników wnętrze jest szare do fioletowoczarnego, nigdy jednolicie białe jak u jadalnych purchawek. Typowe siedlisko: Kwaśne gleby leśne, wrzosowiska, skraje ścieżek i spróchniałe drewno, często częściowo zagłębiony w podłożu.
Szczegółowe cechy
- Kapelusz
- Owocnik 3–10 cm, kulisty do nieco spłaszczonego, żółtobrązowy, z bardzo grubą, twardą i grubo spękaną łuskowatą okrywą.
- Hymenofor
- Tkankę zarodnikotwórczą stanowi wewnętrzna gleba: u młodych jasna, szybko fioletowoczarna, a w dojrzałości pyląca; zarodniki wydostają się przez otwór na szczycie.
- Trzon
- Brak prawdziwego trzonu; owocnik jest połączony z grzybnią silnymi ryzomorfami.
- Miąższ
- Młoda gleba jest jędrna i jasna, następnie staje się ciemnofioletowoczarna, a na końcu pyląca.
- Zapach
- U dojrzałych owocników wyraźny i nieprzyjemny.
- Smak
- Nie próbuj smaku.
- Wysyp zarodników
- Czarnobrązowy.
Wymiary
- Średnica kapelusza
- 3–10 cm
Siedlisko
Kwaśne gleby leśne, wrzosowiska, skraje ścieżek i spróchniałe drewno, często częściowo zagłębiony w podłożu.
Okres owocnikowania
czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad
Ekologia
- Sposób odżywiania
- Mikoryzowy
- Drzewa gospodarze
- Dąb (Quercus), Buk (Fagus), Świerk (Picea)
- Podłoże
- Gleba leśna
- Uwagi
- Gatunek ektomikoryzowy różnych siedlisk leśnych; może współżyć z kilkoma gatunkami drzew, w tym dębem, bukiem i świerkiem.
Jak odróżnić od podobnych gatunków
Porównaj szczególnie z podobnymi gatunkami: Lycoperdon perlatum, Calvatia gigantea, Scleroderma areolatum. Oceń łącznie kształt i barwę kapelusza, powierzchnię zarodnikonośną, trzon, zmiany miąższu i siedlisko. Pojedyncza cecha ani fotografia nie wystarcza; jeśli kluczowe cechy nie zgadzają się z opisem, nie uznawaj oznaczenia za potwierdzone.
Podobne gatunki
- Purchawka chropowata (Lycoperdon perlatum)
Purchawka chropowata ma cieńszą okrywę i u młodych jednolicie białe wnętrze; tęgoskór ma bardzo grubą, twardą okrywę i wcześnie ciemniejącą glebę.
- Czasznica olbrzymia (Calvatia gigantea)
Czasznica olbrzymia jest bardzo duża, biała i gładka; jej młode wnętrze jest jednolicie białe i nie ma grubej żółtobrązowej okrywy.